Behar
bezala estimatzen ez den ondasun urria
da ura. Gure planetako uraren zatirik
handiena, %98 inguru, itsaso eta ozeanoetako
ur gazia da. Ur gezari dagokionean,
daukagunaren %69 glaziarretan eta betiko
elurretan harrapatutakoa da; %30 lurpeko
uretatik doa; eta gainontzeko %0,7 ibai
eta aintziretan dagoena da. Gure planetak
duen uraren %0,01 bakarrik erabil dezakegu
guk.
Gainera, munduko mila eta bostehun milioi
biztanlek ura eskuratzeko modurik ez
duela kalkulatu da. Bestalde, oso prozesu
garestia da edateko ura araztea, eta
beraz, ondasun urri hau ezin dugu alferrik
galdu.
Añarbeko urtegitik datorren
uraz hornitzen da Donostia, eta erreserba
honetako kontsumo osoaren %63 Donostiak
hartzen du. Urtegi honetan bildutako
uraren kalitatea altua da, eta horretarako
lagungarri ditu kokapen naturala eta
kudeaketa egokia, Aiako Harriko parke
naturalean kokatua baitago, hau da,
ia gizatiartu gabe dagoenez, etxeetako,
industriako edo nekazaritzako hondakinez
kutsatzeko arriskua txikia baitu.
Kokapenaz gain, Añarbeko urtegiaren
arduradunak uraren kalitatea eta nahikotasuna
bermatuko duten (baita lehorte bortitzetan
ere) azpiegiturak mantentzen saiatzen
dira. Horrela, Hernaniko Karabel putzuaren
ikerketa hidrogeologikoaren txostena
egitea eskatu da, beste zenbait ekimenen
artean. Honek lurrazaleko eta lurpeko
urak aldi berean kudeatzea posible
egingo luke, sistemaren bermea hobetuko
luke, eta lurrazaleko urak erregulatzeko
obra berriak egin beharra atzeratuko
luke. Ezohiko egoerak alde batera
utzita, Donostiak edateko uraren horniketa
erregularra ziurtatua du.

Donostiar bakoitzak 339 litro ur kontsumitzen
du egunean. Kopuru hau, hiriko kontsumo
totala (etxeko, merkataritzako, zerbitzuetako
eta industriako erabilerak hartzen
dituena) biztanleen kopuruagatik zatituta
lortzen da.
Kontsumo hauez gain, fakturatu ez
den ura ere gehitu da: parke eta lorategietako
ureztatzeak, iturri publikoak, kontagailurik
gabeko eraikin publikoak, kaleak urez
bustitzea, kontagailuetako isuriak
eta sareak dituen jarioak. Uraren
jarioen erregistroaren beheranzko
joeran dago, hain zuzen ere, kontsumo
osoa murrizteko giltzarria. Gaur egunean,
sarean gertatzen diren jarioak %25eraino
jaitsi dira, Donostiako Udalak eta
Añarbek hornikuntza zaharkitua
berritzeko hasi dituzten ekintza ezberdinei
esker.
| Loiolako Kapuene
harrobian dagoen Hondakin Uren
Araztegia abian jartzean hiriko
saneamendu-sarea osatua geldituko
da. Modu honetan, araztu gabeko
urak isurtzea ekidingo da (gaur
egunean Uliako Murgita kalan kokatuta
dagoen urpeko hustubidearen bidez
isurtzen dira itsasora). Hala
ere, hobekuntzak behar dituzte
hiriko zenbait sektorek, eta gune
landatarreko erabiltzaileen %37
bakarrik dago udalerriko saneamendura
konektatua. |
|
 |
Añorgako, Igarako, Tximistarriko
eta Txingurriko ubideen egoera txarragoa
da. Urbanizazio berriak eraikitzea
eta bigarren mailako saneamendu-sarearen
baldintza txarra dira egoera beltz
honen arrazoiak. Badira etorkizunean
hutsune hauek konponduko dituzten
planak.
Gure hondartzetako uraren kalitatea
ere zehaztasun handiz behatzen da:
erne daude edozein prozesu kutsatzaile
gertatzen bada hondartzako urek bainatzeko
duten kalitateari buruz informatzeko
asmoz. Kontxako badiako hondartzen
arazo nagusiena noizean behin ur gainean
edo ur ertzean agertzen diren hondakinak
dira.
Kontsumorako ez ezik, gure bizitzako
alor askotan ageri den elementua da
ura. Urumeako uraren kalitatea onargarritzat
kalifikatu da Monpaseko urpeko hustubidea
abian jarri zenetik eta egin diren
bestelako saneamendu-lanen ondoren,
baina Uraren Esparru Arteztarauaren
(UEA) eskakizunak gainditzeko adinako
kalifikaziorik oraindik ez du lortu.
Ibaia zatika behatuz gero, goi-ibarrean
(Urdaburu inguruan) hondakinen isurketarik
ez izatea nabarmena da, baina zenbaitetan
zentral hidroelektrikoek egoera bikain
hau baldintzatzen dute, ibaiko emariaren
fluxua aldatzen baitute. Urumearen
estuarioan, aldiz, egoera eskasa edo
txarra agertzen duten bi kontrol-puntu
daude.
Bestalde, ISO 14001 eta EMAS ingurumenaren
kudeaketa-arauen ziurtagiriak lortu
dituzte udaleko zerbitzuek, ingurumen-izaera
duten irizpideak aplikatuz hondartzetan
egiten den kudeaketa hobetzeko asmoz.
|
 |